دوره 1، شماره 3 - ( پاییز 1393 )                   جلد 1 شماره 3 صفحات 28-37 | برگشت به فهرست نسخه ها



DOI: 10.20286/jech-010364

XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Barati M, Niknami S, Hidarnia A, Allahverdipour H. Predictors of Tobacco Smoking in Male Adolescents in Hamadan Based on the Theory of Planned Behavior . JECH. 2014; 1 (3) :28-37
URL: http://jech.umsha.ac.ir/article-1-64-fa.html
براتی مجید، نیکنامی شمس الدین، حیدرنیا علیرضا، اله وردی پور حمید. پیشگویی‌کننده‌های مصرف سیگار در نوجوانان پسر شهر همدان بر اساس نظریه رفتار برنامه‌ریزی‌شده. مجله آموزش و سلامت جامعه. 1393; 1 (3) :28-37

URL: http://jech.umsha.ac.ir/article-1-64-fa.html


1- دانشجوی دکتری تخصصی، گروه آموزش بهداشت، دانشکده پزشکی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.
2- دانشیار، گروه آموزش بهداشت، دانشکده پزشکی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.
3- استاد، گروه آموزش بهداشت، دانشکده پزشکی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. ، Hidarnia@modares.ac.ir
4- استاد، مرکز تحقیقات روانپزشکی بالینی، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران.
چکیده:   (2658 مشاهده)

سابقه و هدف: عوامل شناختی مرتبط با رفتارهای اجتماعی نقش تعیین‌کننده‌ای در تصمیم نوجوانان برای شروع مصرف سیگار دارند. بنابراین، مطالعه حاضر باهدف بررسی پیشگویی‌کننده‌های مصرف سیگار در بین نوجوانان شهر همدان با بهره‌گیری از نظریه رفتار برنامه‌ریزی‌شده انجام گردید. 

مواد و روش‌ها: این مطالعه توصیفی تحلیلی بر روی 810 نفر از نوجوانان پسر دبیرستانی شهر همدان با استفاده از روش نمونه‌گیری چندمرحله‌ای انجام شد. ابزار گردآوری اطلاعات شامل اطلاعات جمعیت‌شناختی و پرسشنامه مبتنی بر سازه‌های نظریه رفتار برنامه‌ریزی‌شده بود که به روش خودگزارش‌دهی توسط شرکت‌کنندگان تکمیل گردید. داده‌ها با استفاده از ویرایش 18 نرم‌افزار SPSS و ویرایش 18 نرم‌افزار Amos با به‌کارگیری آزمون‌های همبستگی پیرسون و شاخص‌های برازش مدل مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت.

 یافته‌ها: در کل 17.2 درصد از نوجوانان پسر به مصرف سیگار درگذشته اشاره نمودند. سازه‌های کنترل رفتاری درک‌شده، هنجارهای انتزاعی و نگرش به ترتیب بهترین پیش‌بینی‌کننده قصد مصرف سیگار بودند(0.001>P). همچنین کنترل رفتاری درک‌شده (&beta=-0.59، P<0.001) نسبت به قصد رفتاری (&beta=0.11، P<0.001) از قدرت پیش‌بینی کنندگی بالاتری برای پیش‌بینی رفتار برخوردار بود. در مدل معادلات ساختاری، 32 درصد از واریانس قصد رفتاری و 50 درصد از واریانس رفتار توسط سازه‌های نظریه تبیین گردید. 

نتیجه‌گیری: نتایج حاکی از نقش کم‌رنگ قصد رفتاری در توصیف رفتار مصرف سیگار در بین نوجوانان پسر می‌باشد. بنابراین توجه به سایر عوامل روان‌شناختی مؤثر در فرآیند اخذ تصمیم برای مصرف دخانیات در بین نوجوانان ضروری به نظر می‌رسد.
متن کامل [PDF 797 kb]   (778 دریافت)    
نوع مطالعه: مقاله پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: ۱۳۹۳/۱۰/۱۸ | پذیرش: ۱۳۹۳/۱۲/۶

فهرست منابع
1. Ramezankhani A, Sarbandizaboli F, Zarghi A, Heidari G, Masjedi M. Pattern of Cigarette Smoking in Adolescent Students in Tehran. Pajoohandeh Journal.2010; 15(3):115-22. (Persian) [Full text]
2. Leila Pasharavesh, Sepideh Khoshbo, Mansour Rezaei, Mohammad Reza Saiedi. Frequency and Related Factors of Smoking in High School Girls in Kermanshah. Journal of Kermanshah University of Medical Sciences.2010; 13(4):309-19. (Persian) [Full text]
3. Karimy M, Niknami S, Hidarnia A, Hajizadeh E, Shamsi M. Personal Attitudes, Risk Perception and Perceived Vulnerability toward Water Pipe Smoking among Male Students in Zarandieh. Health Education & Health Promotion.2013; 1(2):47-59. [Full text]
4. Alaie-Kharayem R, Kadivar P, MohamadKhani S, Sarami G, Alaie-Kharayem M. Analyzing the causation model of effective factors on consuming the narcotics by the juveniles of Karaj. Police-e-Zan.2010; 4(12):52-76. (Persian) [Full text]
5. Bashirian S, Fathi Y, Barati M. Comparison of Efficacy and Threat Perception Processes in Predicting Smoking among University Students Based on Extended Parallel Process Model. Scientific Journal of Hamadan University of Medical Sciences.2014; 21(1):58-65. (Persian) [Full text]
6. Farhadinasab A, Allahverdipour H, Bashirian S, Mahjoub H. Lifetime Pattern of Substance Abuse, Parental Support, Religiosity, and Locus of Control in Adolescent and Young Male Users. Iran J Public Health.2008; 37(4):88-95. [Full text]
7. Bashirian S, Haidarnia AR, Allahverdipour H, Hajizadeh E. Application of Theory of Planned Behavior in Predicting Factors of Substance Abuse in Adolescents. Journal of Fasa University of Medical Sciences.2012; 2(3):156-62. (Persian)
8. Moeini B, Poorolajal J, Gharghani ZG. Prevalence of Cigarette Smoking and Associated Risk Factors among Adolescents in Hamadan City, West of Iran in 2010. J Res Health Sci.2012; 12(1):31-7. [PubMed]
9. Tavousi M, Heidarnia AR, Montazeri A, Taremian F, Akbari H, Haeri AA. Distinction Between Two Controls Constructs: An Application of the Theory of Planned Behavior for Substance Abuse Avoidance in Adolescents. Horizon of Medical Sciences.2009; 15(3):36-44. (Persian) [Full text]
10. Barati M, Allahverdipour H, Moinei B, Farhadinasab A, Mahjub H. Evaluation of theory of planned behavior-based education in prevention of MDMA (ecstasy) use among university students. Medical Journal of Tabriz University of Medical Sciences.2011; 33(3):20-9. (Persian) [Full text]
11. Todd J, Mullan B. Using the Theory of Planned Behaviour and Prototype Willingness Model to Target Binge Drinking in Female Undergraduate University Students. Addict Behav.2011; 36(10):980-6. [PubMed]
12. Glanz K, Rimer BK, Viswanath K. Health Behavior and Health Education: Theory, Reasearch and Practic. 4th ed. San Francisco: Jossey-Bass publisher, 2008; PP: 67-92. [Full text]
13. Bashirian S, Hidarnia A, Allahverdipour H, Hajizadeh E. Application of the Theory of Planned Behavior to Predict Drug Abuse Related Behaviors among Adolescents. J Res Health Sci.2012; 12(1):54-9. [PubMed]
14. Karimy M, Niknami Sh, Heidarnia AR, Hajizadeh I, Montazeri A. Prevalence and Determinants of Male Adolescents’ Smoking in Iran: An Explanation Based on the Theory of Planned Behavior. Iran Red Crescent Med J.2013; 15(3):187-93. [DOI] [PubMed]
15. Ghavidel N, Samadi M, Kharmanbiz A, Asadi A, Feyzi A, Ahmadi R, et al. Investigation of Substance Use Prevalence and the Interrelated Factors Involved Through Third-Year High School Students in Nazarabad City From January 2008 to June 2008. Razi Journal of Medical Sciences.2012; 19(97):28-36. (Persian) [Full text]
16. Bidel Z, Nazarzadeh M, SaburMohammadi M, Zareimanesh E, Tazval J, Mohamadi E, et al. Smoking Stages, Prevalence of Drug Abuse and Role of Associated Psychological and Social Factors: a Study on Male High School Students in Ilam City. Journal of Kerman University of Medical Sciences.2014; 21(1):81-93. (Persian)
17. Mohammadkhani Sh. Prevalence of Cigarette Smoking, Alcohol Drinking and Illegal Drugs Use among Iranian Adolescents. Journal of Kerman University of Medical Sciences.2012; 19(1):32-48. (Persian)
18. Mohammadizeidi E, Pakpour A. Effectiveness of an Educational Intervention Based on Theory of Planned Behavior to Reduce Intentions to Smoke among Secondary School Students. Journal of Research&Health.2013; 3(4): 504-13.
19. Morowatisharifabad MA, Fadaeevash N, Allahverdipour H, FallahzadehH. Study of Smoking Predictors Based on Prototype/Willingness Model among High School Students in Maragheh. Toloo-E-Behdasht.2012; 11(3):25-35. (Persian)
20. Abedini S, MorowatiSharifabad M, Chaleshgar Kordasiabi M, Ghanbarnejad A. Predictors of non- hookah smoking among high-school students based on prototype/willingness model. Health Promot Perspect.2014; 4(1):46-53.
21. Hukkelberg SS, Dykstra JL. Using the Prototype/Willingness model to predict smoking behavior among Norwegian adolescents. Addict Behav.2009; 34(3):270-6.
22. Allahverdipour H, Heidarnia AR, Kazemnezhad A, Witte K, Shafiee F, Azad Fallah P. Applying fear appeals theory for preventing drug abuse among male high school students in Tehran. Scientific Journal of Hamadan University of Medical Sciences.2006; 13(3):43-50. (Persian)
23. Barati M, Allahverdipour H, Moinei B, Farhadinasab A, Mahjub H, Jalilin F. Assertiveness skills training efficiency on college students’ persuasive subjective norms against substance abuse. Scientific Journal of Hamadan University of Medical Sciences.2011; 18(3):40-49. (Persian) [Full text]
24. Jalilian F, Allahverdipour H, Moinei B, Moghimbeigi A, Barati M, Mirzaei Alavijeh M. Prevention of Anabolic Steroids Use Among Gym Users: Application of Peer Education Approach. Toloo-E-Behdasht.2011; 10(2):45-56. (Persian) [Full text]
25. Norman P. The Theory of Planned Behavior and Binge Drinking Among Undergraduate Students: Assessing the Impact of Habit Strength. Addict Behav.2011; 36(5):502-7.
26. Karimy M, Niknami Sh, Hidarnia AR, Hajizadeh I. Intention to start cigarette smoking among Iranian male adolescents: usefulness of an extended version of the theory of planned behavior. Heart Asia.2012; 4:120-4.
27. Barati M, Allahverdipour H, Moeini B, Farhadinasab A, Mahjub H, Jalilian F. Evaluation of Problem Solving Skills Training (P.S.S.T) on College Students’ Perceived Behavioral Control Against Psychoactive Drug Abuse. Toloo-E-Behdasht.2011; 10(2):81-93. (Persian) [Full text]
28. McMillan B, Onner M. Applying an Extended Version of the Theory of Planned Behavior to Illicit Drug Use among Students. J Appl Soc Psychol.2003; 33(8):1662-83. [Full text]
29. Tavousi M, Montazeri A, Taremian F, Hajizadeh E, Heidarnia AR. Factors Associated with Substance Abuse in Adolescents by Using the Theory of Planned Behavior. Social Welfare Quarterly.2012; 12(44):93-109. (Persian)
30. Sheeran P, Orbell S. Do Intentions Predict Condom Use? Meta-Analysis and Examination of Six Moderator Variables. Br J Soc Psychol.1998; 37(2):231-250. [PubMed]
31. Beck L, Ajzen I. Predicting Dishonest Actions Using the Theory of Planned Behavior. J Res Pers.1991; 25(3):285-301. [Full text] [DOI]

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
کد امنیتی را در کادر بنویسید

ارسال پیام به نویسنده مسئول


کلیه حقوق این وب سایت متعلق به مجله آموزش و سلامت جامعه می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2015 All Rights Reserved | J Educ Community Health

Designed & Developed by : Yektaweb